การออกแบบแปลนสวนสาธารณะ

แปลน (Plan Interpretation)

แปลน หมายถึง ลายเส้นที่แสดงให้เห็นถึงขอบเขตหรือลักษณะของวัตถุโดยการมองจากที่สูง (Top View) ลงมา แต่แปลนก็มีหลายขนาดหรือหลายแบบเพื่อเน้นถึงแต่ละเนื้อหาที่เหมาะสม คือ

1. มาสเตอร์แปลน(Master Plan) เป็นแปลนสมบูรณ์แล้วในเนื้อที่กว้างใหญ่อาจจะมีเนื้อที่นับเป็นร้อย ๆ ไร่ก็ได้ เช่น มาสเตอร์แปลนของสวนจตุจักร, วนอุทยานเขาใหญ่ เป็นต้น ซึ่งแปลนเหล่านี้ นิยมใช้มาตราส่วน (scale) ประมาณ 1 : 1000, 1 : 2000

2. ไซท์แปลน (Site Plan) อาจเป็นส่วนหนึ่งของมาสเตอร์แปลน หรืออาจเป็นตัวมาสเตอร์แปลนเองก็ได้ (พื้นที่ต่ำกว่า 100 ไร่) เพราะมาสเตอร์แปลนที่มีขนาดใหญ่มากจะขาดรายละเอียดต่าง ๆ เรื่อง เส้น, รูปร่างของวัตถุ หรือเส้นระดับ (Contour) และตำแหน่งของโครงสร้างที่เล็ก ๆ จึงมีการใช้ไซท์แปลนเพื่อขยายบางตอนของแปลนใหญ่ ใช้มาตราส่วน 1 :100. 1 :200-500

3. ดีเทลแปลน (Detail Plan) ใช้ขยายบางส่วนจากไซท์แปลน ถ้าบางจุดมีขนาดเล็ก ดีเทลแปลนก็อาจจะเป็น Mini Master แปลนก็ได้ เช่น ที่รอบบริเวณป้ายรถเมล์, สนามเด็กเล่นขนาดเล็ก

4. สกีมาติคแปลน (Schematic Plan) เป็นแผนผังแสดงถึงทิศทางการสัญจร (circulation) และความสัมพันธ์ระหว่างส่วนต่าง ๆ ภายในสวน หรือเป็นแผนผังแสดงถึงข้อมูลและวัสดุที่ใช้ในการบรรยายแปลนใหญ่

5. เสตจจิ้งแปลน (Staging Plan) เป็นแปลนที่แสดงถึงขั้นตอนในการก่อสร้างต่าง ๆ ของมาสเตอร์แปลนเป็นขั้น ๆ ไปจากควานสำคัญมากไปหาน้อย เพื่อเป็นประโยชน์ในการก่อสร้าง ส่วนที่จำเป็นก่อนเนื่องจากงบประมาณที่จำกัดในแต่ละปี

6. คอนสตรัคชั่นแปลน (Construction Plan) แสดงถึงรายละเอียดของวัสดุ, ระยะทางที่แน่นอน, แผนผังโครงสร้างและสิ่งอื่น ๆ ที่จำเป็น เพื่อให้งานนี้สำเร็จได้โดยสมบูรณ์

7. แพล้นทิ่งแปลน (Planting Plan) เป็นแปลนที่แสดงถึงรายละเอียดเกี่ยวกับต้นไม้ ชื่อ, ระยะห่างระหว่างปลูกและจำนวนของต้นไม้ที่ใช้ โดยใช้สัญลักษณ์ต่าง ๆ และหมายเลขแทนชื่อต้นไม้และอื่น ๆ

แปลนทั้งหมดที่กล่าวมามีอยู่ 7 รูปแบบ แต่ถ้านำมาแยกออกเป็นหมวดหมู่ที่คล้ายคลึงกัน ได้ 2 แบบคือ

1. แปลนที่เกี่ยวกับความคิด, สร้างสรรค์ ได้แก่ แปลน มาสเตอร์แปลน, ไซท์แปลน, ดีเทลแปลน

2. แปลนของการทำงาน ได้แก่ คอนสตรัคชั่นแปลน, แพล้นทิ่งแปลน

นอกจากการเขียนแปลนเพื่อแสดงให้ผู้ดูเกิดความเข้าใจในความคิดและแนวการออกแบบแล้ว ก็ยังมีการทำหุ่นจำลอง (Model) เพื่อให้รายละเอียดและรูปร่างลักษณะของสถานที่ที่แท้จริงในรูปของการย่อส่วน การทำหุ่นจำลองมีค่าใช้จ่ายสูงและไม่สามารถทำหลาย ๆ ชุดได้ แต่เป็นวิธีการที่ดีที่สุดที่ทำให้ผู้ดู เข้าใจและมองเห็นลักษณะของสถานที่ได้ใกล้เคียงความจริงที่สุด ควรมีการสเก็ตอื่น ๆ ประกอบเพื่อให้เห็นภาพพจน์มากขึ้น ได้แก่

1. รูปด้าน (Elevation)

2. รูปตัด (Section)

3. รูปทัศนียภาพ (Perspectives)

การเขียนแปลนที่ดี (Plan Expression)

  • การเขียนแปลนที่จะให้ได้ผลดีนั้น ไม่ควรจะมีอะไรยุ่งยากเกินไป ตำแหน่งของสิ่งสำคัญต่าง ๆ ควรจะเด่นโดยใช้เส้นหมึก และใช้เส้นเบากับสิ่งทั่ว ๆ ไป
  • แยกแต่ละส่วนของแปลนเป็นหลายระดับของการมอง จากอ่อนไปแก่ แต่ก็สามารถอ่านได้ชัดเจนทุกระดับ
  • แปลนต้องให้ความรู้สึกที่เป็น 3 มิติ เพื่อให้คนอ่านเกิดความคล้อยตาม
  • ใส่แสงเงาลงในแต่ละชั้นของวัสดุ
  • รั้ว, เก้าอี้, ดอกไม้ และสิ่งที่อยู่ใต้ต้นไม้ควรใช้เส้นที่หนัก
  • หญ้า, กรวด, เส้นโค้ง ใช้เส้นเบา
  • เขียนสัญลักษณ์ของต้นไม้
  • เขียนลัญลักษณ์ของอิฐ, หิน ฯลฯ
  • ลงสีให้สวยงาม


Comments are closed.

This entry was posted on July 5, 2012 and is filed under จัดสวนพักผ่อนหย่อนใจ. Written by: . You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. Responses are currently closed, but you can trackback from your own site.