การออกแบบสถานที่พักผ่อนหย่อนใจเพื่อประชาชน

การออกแบบต้องทำเพื่อประชาชน (Design Must be for People)

2.1 ความสมดุลย์ระหว่างความต้องการทางด้านจิตใจและร่างกายของผู้ใช้ (Impersonal and Person)

การออกแบบสำหรับพวกเครึ่องจักรทั้งหลายมีความจำเป็น เช่น จะออกแบบถนน และที่จอดรถ เราต้องทราบถึงความต้องการของรถว่าต้องมีถนนกว้างเท่าไร โค้งสูงเท่าไร ลาดเท่าไร และ ฯลฯ นอกจากสิ่งเหล่านี้แล้วเราต้องคิดถึงบุคคลที่นั่งอยู่ในรถ ว่าต้องการอะไรบ้าง นอกจากจะขับรถ วิวที่สวย ๆ และสดชื่น (รูปที่ 2.1) มีส่วนโค้งของถนนขึ้นลงทำให้เขาขับสบายและมีร่มเงาบ้าง

2.1 ถนนควรออกแบบให้เหมาะสำหรับรถและความต้องการทางด้านจิตใจของผู้ใช้รถ

การดำเนินการต่าง ๆ ในสวนสาธารณะต้องอาศัยวัสดุ และอุปกรณ์หลายอย่าง ซึ่งวัสดุต่าง ๆ เหล่านี้ มักมีขนาดมาตรฐานและจำเป็นต้องใช้เป็นจำนวนมาก จึงจะซื้อได้ถูก แต่สิ่งของทีใช้เป็นจำนวนมากมักจะมีแบบเดียว แต่ถ้าของทุกอย่างเหมือนเหมือนกันหมด จะทำใหผู้ใช้เกิดความเบื่อหน่ายในการมองดูสิ่งซํ้าซากเหล่านั้น

เช่น สนามเด็กเล่นมีชิงช้าและกระดานเลื่อนที่เหมือนกับสนามเด็กเล่นอื่น ๆ ไม่ว่าจะไปที่ใดก็ตาม เด็กเองก็ไม่รู้สึกตื่นเต้นที่จะได้เล่น เพราะเคยเล่นมาแล้ว ไม่มีอะไรให้น่าสงสัย และสนใจ แม้กระทั่ง ผู้ปกครองที่พาเด็กไปก็คงจะเบื่อด้วย

เก้าอี้นั่งในสวนสาธารณะ มีจุดมุ่งหมายเพื่อที่จะให้นั่ง อาจทำเป็นจำนวนมากให้เหมือนกันได้ ถ้าเป็นที่ยอมรับว่านั่งสบาย และอาจเป็นลัญลักษณ์ของสวนสาธารณะนั้น ๆ ได้

เนื่องจากว่าภายในสวนสาธารณะมีบริเวณกว้างและมีสถานที่หลายแห่งจึงควรมีป้ายบอกทางให้ และควรใช้ลัญลักษณ์ที่ใช้กันทั่วไปเพื่อง่ายในการจดจำ (รูป 2.2)

2.2 รูปแบบของป้ายที่เหมือนกันช่วยให้ผู้ท่องเที่ยวสนใจที่จะอ่านข้อความนั้น

นอกจากสนามเด็กเล่นและพวกสนามกีฬาต่าง ๆ แล้ว ก็ยังมีอีกหลายสิ่งหลายอย่างที่สนองความต้องการของคนแต่ละประเภท เช่น วัยรุ่น คนชรา พวกที่มีครอบครัว และยังไม่มีครอบครัว เพราะแต่ละวัยมีความต้องการแตกต่างกัน ถ้าจะให้ได้ข้อมูลจริง ๆ ต้องทำแบบสอบถาม ตามที่ต่าง ๆ เพื่อหาข้อมูลว่ามีการใช้พื้นที่มากน้อยแค่ไหน จะได้กำหนดตำแหน่งและขนาดของสถานที่ได้ถูกต้อง

ควรมีการเปรียบเทียบว่า การออกกำลังกายด้วยการวิ่งเล่น ถีบจักรยานก็มีประโยชน์พอ ๆ กับการเล่นเทนนิส พยายามแก้ปัญหาทางสังคมด้วยการออกแบบในการเล่นต่าง ๆ เช่น เด็กควรถูกสอนให้เล่นแบบร่วมมือกันมากกว่าแข่งขันแย่งชิงกัน และเป็นเครื่องผ่อนคลายความตึงเครียดจากการทำงานมากเกินไปของประชาชนในปัจจุบันนี้

ปัจจุบันนี้ มหาวิทยาลยหลาย ๆ แห่งในอเมริกาได้ทำการค้นคว้าเกี่ยวกับการเล่นต่าง ๆ ของมนุษย์เพื่อหาข้อมูลว่ามีอะไรบ้างเป็นที่ต้องการ เพื่อจะได้จัดหาสถานที่ที่เหมาะกับการกระทำนั้น ๆ ความต้องการของมนุษย์ในด้านการพัฒนาการมีผลต่อนักออกแบบโดยตรง ทำให้นักออกแบบใช้ความสามารถในงานของเขาเพื่อเสนอสนองความต้องการของมนุษย์ และเพื่อพัฒนาสิ่งแวดล้อม ให้เข้ากับประชาชนได้

การออกแบบไม่สมบูรณ์อาจเป็นเพราะว่าข้อมูลไม่เพียงพอหรือไม่ตรงตามความจริง ฉะนั้นต้องศึกษาและเข้าใจถึงแต่ละสิ่งที่จะออกแบบจริง ๆ ว่ามีการใช้กันอย่างไรเพื่อให้เกิดความต่อเนื่องและสัมพันธ์กัน เช่น บางอย่างอาจจะออกแบบมาได้ แต่ไม่มีผู้ใช้เลยเพราะอยู่ในตำแหน่งที่ผิด หรือไม่เหมาะสม (รูป 2.3, 2.4)

2.3 การจัดวางสิ่งต่าง ๆ ให้ต่อเนื่องกันช่วยให้การเล่นไม่ขาดตอนและน่าตื่นเต้น


2.4 สนามเด็กเล่นที่จัดวางโดยไม่สัมพันธ์กันทำให้ความรู้สึกอยากเล่นลดน้อยลง

จะเห็นว่าสวนสาธารณะที่ไม่มีคนนั้นเนื่องจากว่ามองเห็นได้ชัดจากถนนที่คนและรถผ่านไปมา ทำให้คนใช้สถานที่เกิดความรูสึกเหมือนอยู่ในกรงขังที่มีคนเดินมาสอดส่องดู ถ้าเราออกแบบให้มีลักษณะเป็นส่วนตัวบ้าง ก็จะทำให้ผู้ใช้สบายใจขึ้น (รูป 2.5, 2.6)

2.5 ผู้ที่ต้องการความสงบไม่ชอบให้คนที่ผ่านไปมามองเห็น


2.6 เก้าอี้ที่ว่างเปล่าอาจหมายถึงว่าสถานที่แห่งนี้ต้องการสงบและการเป็นส่วนตัวเพิ่มขึ้น

มีลักษณะหลายอย่างที่ต้องคิดถึงเกี่ยวกับนิสัยของมนุษย์ มนุษย์มีความรู้สึกอยากจะอยู่ห่างจากความเจ็บป่วย และบาดเจ็บ ดังนั้นเราควรออกแบบให้ทางเท้าและถนนห่างจากกันโดยเด็ดขาด เพื่อคนเดินตามทางเท้าจะได้ใม่ต้องคอยระวังว่ารถจะแล่นมา (รูป 2.7)

2.7 ทางเท้าและถนนควรแยกจากกัน

สวนสาธารณะไม่จำเป็นต้องมีเครื่องมือ อุปกรณ์ สนามกีฬาเต็มไปหมด ควรจะแบ่งพื้นที่เป็นสนามที่มีวิวที่สวยงาม มีที่นั่งพักเพื่อชมกีฬาต่าง ๆ หรือชมน้ำพุ รูปปั้น สำหรับที่นั่งควรจัดเป็นกลุ่มหันหน้าเข้าหากัน (รูป 2.8) อย่าจัดให้หันหลังชนกันเป็นอันขาด

2.8 เก้าอี้ที่เป็นกลุ่มช่วยทำให้เกิดการสนทนา

ระยะระหว่างเก้าอี้ก็สำคัญเพราะถ้าวางเก้าอี้ห่างกันเกินไปจะเกิดความรู้สึกแบ่งแยกไม่มีการพูดคุย และสนทนาเกิดขึ้น ตามที่นั่งพักของสายการบินจะจัดเก้าอี้แบบหลังชนกัน และอยู่ห่างกันเพื่อให้คนรู้สึกอยากจะไปยัง ร้านขายเครื่องดื่ม ถ้าท่านเห็นการจัดเก้าอี้แบบนี้ที่ไหน แสดงว่าคนออกแบบมีความประสงค์จะให้ไม่อยากจะให้คนนั่งนานเกินไป (รูป 2.9)

2.9  การจัดเก้าอี้นั่งลักษณะนี้ทำให้ผู้นั่งรู้สึกโดดเดี่ยวและไม่อยากนั่ง

จัดให้มีบางจุดที่ให้ผู้ใช้เกิดความเป็นอิสระที่จะทำอะไรตามใจชอบ นั่งเล่น เดินเล่น นอน คุยกัน หรือวิ่งเล่น ควรเป็นสถานที่มีวิวสวยงามร่มรื่น และเป็นสถานที่เปิดมองเห็นรอบ ๆ ด้านที่มีห้องฟ้าสดใส และอากาศสดชื่นเย็นสบาย (รูป 2.10)

ทุกอย่างที่ออกแบบเพื่อประชาชนต้องเล็งเห็นแล้วว่า จะให้ได้ผลเป็นที่พึงพอใจและเป็นบรรทัดฐานของการพัฒนาจิตใจด้วย

2.10 สถานที่โล่งที่มีอากาศบริสุทธิ์และธรรมชาติสวยงาม เป็นจุดที่ผู้คนชื่นชอบเพราะสามารถพักผ่อนได้ตามใจชอบ



,

Comments are closed.

This entry was posted on July 4, 2012 and is filed under จัดสวนพักผ่อนหย่อนใจ. Written by: . You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. Responses are currently closed, but you can trackback from your own site.